7e Symfonieconcert: Wenen, stad van mijn dromen

„Chaos in plaats van Muziek“ luidde de fatale kop waaronder Dmitri Sjostakovitsj's opera Lady Macbeth van Mzensk in 1936 in de Sovjet “Prawda” vernietigend werd beoordeeld. In de Sovjetunie was zo’n staatsgoedgekeurde afbraak nooit slechts een artistieke discussie, maar vormde het voor de componist een existentiële bedreiging.

Dat de première van Sjostakovitsj's 5e Symfonie al het volgende jaar zowel door het publiek als door de staatsvertegenwoordigers unaniem werd gevierd, kwam na de voorafgaande schandaal neer op een rehabilitatie. Voor Sjostakovitsj was de plechtige lof van de Sovjetpartij vermoedelijk slechts een verdere dosis van hetzelfde gif.

De vraag rijst wat de partijleiding precies meende te horen in de grimmig-wanhoopvolle marsen en de tot het groteske vervormde “Per aspera ad astra”-dramaturgie. Mstislav Rostropovitsj noemde het als gevolg van zoveel juichen overslaande finale een “Triomf voor Idioten”. Sjostakovitsj zelf commentarieerde de speculaties over mogelijke interpretaties van zijn muziek met zijn kenmerkende laconiekheid: “Luister naar mijn muziek, daarin is alles gezegd.”