natuur - actief & natuur

Uitzicht over de Altrheinsee bij Eich, © CC BY 4.0 MOCANOX GbR

Wandelpaar Wandelroute Hiwweltour Westerberg, © © Dominik Ketz

uniek karakter van Rheinhessen

Elementaire krachten van water, aarde en steen waren aan het werk toen Rheinhessen, het land van de duizend heuvels, werd gevormd. Deze heuvels worden in de regio liefkozend "Hiwwel" genoemd. Zij vormen het landschap in het grootste wijnbouwgebied van Duitsland. De majestueuze Rijn vormt de oostelijke en noordelijke grens en begeleidt Rheinhessen over ongeveer 90 kilometer. Van de Rijnweiden in het noorden tot de uitlopers van de Nordpfälzer Bergland & Rheinhessische Schweiz in het zuiden, de natuur in Rheinhessen is gevarieerd, er zijn verborgen juweeltjes en plekken om te pauzeren. Ontdek het afwisselende landschap van Rheinhessen!

Rotsmassief Rotenfels boven het Nahedal bij Bad Münster am Stein-Ebernburg, © CC BY 4.0 MOCANOX GbR

Wandelen over de Rotenfels

Met zijn imposante rotswand vormt de Rotenfels een spectaculair contrast met de glooiende heuvels van Rheinhessen. Hoewel het rotsmassief al tot de Nahe-regio behoort, ligt het slechts enkele kilometers over de grens van Rheinhessen bij Hackenheim – en is het veel te bijzonder om te ontbreken tussen de mooiste natuurbelevenissen in de omgeving.

De Rotenfels laat zich het best te voet ontdekken. Van de korte IntroTour en de ClassicTour tot de uitdagendere VitalTour voeren verschillende wandelroutes door het rotslandschap en naar prachtige uitzichtpunten over het Nahedal.

Ontdek de Rotenfels & het Nahedal

Oerzee, heide & zeldzame planten

Rheinhessische Schweiz – op pad door een voormalig eilandenlandschap

Tussen Neu-Bamberg, Flonheim en Gau-Bickelheim – en vooral rond Siefersheim, Wonsheim en Eckelsheim – laat de Rheinhessische Schweiz een landschap zien dat sterk afwijkt van de bekende glooiende heuvels van Rheinhessen. Rotsachtige hellingen, droge graslanden, heide en wijngaarden liggen hier dicht bij elkaar.

Ongeveer 30 miljoen jaar geleden liep hier de kust van het Mainzer Becken. Eilanden, baaien en vulkanische hoogten vormden een landschap waarvan de sporen vandaag nog zichtbaar zijn. De bijzondere bodems en warme, droge hellingen bieden tegenwoordig leefruimte aan een verrassende verscheidenheid aan planten en dieren.

Siefersheimer Horn Heide, rotsachtige bodems en weidse uitzichten kenmerken deze hoogte. Vooral tijdens de heidebloei in de nazomer is het landschap bijzonder indrukwekkend.

Orchideeën & wildemanskruid In het voorjaar en de vroege zomer zijn rond Siefersheim zeldzame wilde orchideeën, wildemanskruid en andere bijzondere planten te ontdekken.

Martinsberg & Höllberg Droge graslanden, verschillende gesteenten en sporen van het voormalige eiland- en kustlandschap zorgen voor een verrassende afwisseling.

Bijzonder mooi in het voorjaar: Van eind april tot juni laat de plantenwereld rond Siefersheim zich van een uitzonderlijke kant zien. Veel zeldzame soorten zijn beschermd. Blijf daarom op de paden en bewonder de planten zonder ze te verstoren.

Heide en vergezichten in de Rheinhessische Schweiz

Rond de Siefersheimer Horn wordt het bijzondere landschap van de Rheinhessische Schweiz goed zichtbaar. De Hiwweltour Heideblick voert door wijngaarden en natuurgebieden, over open hoogten en midden door het opvallende heidelandschap.

Elk seizoen geeft het gebied een ander karakter: in het voorjaar verschijnen zeldzame planten, in de zomer bepalen droge graslanden en kruiden het landschap en in de nazomer kleurt de heide op de Horn roze en paars. Onderweg openen zich steeds opnieuw weidse uitzichten over de Rheinhessische Schweiz.

Ontdek de Hiwweltour Heideblick

Thuisbasis van de Siefersheimer Kräuterhexen

Het landschap leren lezen

Tussen de heide, droge graslanden, wijngaarden en rotsachtige hoogten van de Rheinhessische Schweiz groeit een verrassende verscheidenheid aan kruiden en wilde planten. Wie wat beter kijkt, ontdekt langs de wandelpaden veel meer dan alleen groen.

Siefersheim is de thuisbasis van de Siefersheimer Kräuterhexen. Tijdens hun begeleide kruidenwandelingen nemen de gidsen bezoekers mee door het bijzondere voormalige eiland- en kustlandschap rond Siefersheim. Onderweg vertellen zij over wilde kruiden, traditioneel gebruik, geuren, smaken en de verhalen achter de planten.

Een bijzondere manier om de Rheinhessische Schweiz niet alleen te bekijken, maar met alle zintuigen te beleven.

Löss, natuur & verborgen paden

De holle wegen van Alsheim – paden diep door het landschap

Rond Alsheim laat Rheinhessen zich vanuit een heel ander perspectief zien. In plaats van over het landschap uit te kijken, voeren sommige paden er plotseling midden doorheen – tussen steile, metershoge lösswanden, dicht groen en bijna verborgen wandelpaden.

Eeuwenlang hebben wegen zich steeds dieper in de zachte lössbodem uitgesleten. Zo ontstond een bijzonder netwerk van holle wegen dat niet alleen fascinerend is om doorheen te wandelen, maar ook waardevolle leefgebieden biedt aan gespecialiseerde planten en dieren.

Meterhoge lösswanden Smalle paden voeren diep tussen de karakteristieke lichtgekleurde wanden door.

14,1 kilometer De Hiwweltour Alsheimer Hohlwege verbindt de holle wegen met wijngaarden en weidse uitzichten.

Bijzondere leefomgeving Warmte, zonlicht, schaduw en open bodem bieden ruimte aan zeldzame planten en dieren.

Wandelaars tussen hoge lösswanden in de holle wegen van Alsheim, © Dominik Ketz

Met de Hiwweltour dwars door de holle wegen

Sinds 2026 voert een eigen Hiwweltour dwars door dit bijzondere landschap. Over 14,1 kilometer wisselen stille holle wegen, open wijngaarden en weidse uitzichten over de Rijnvlakte elkaar af.

Juist die afwisseling maakt de route bijzonder: het ene moment wandel je tussen hoge lösswanden en even later opent het landschap zich weer met uitzicht over de glooiende heuvels van Rheinhessen. Zo wordt een geologisch natuurfenomeen een bijzondere wandelervaring.

Ontdek de Hiwweltour Alsheimer Hohlwege

Rijn, eilanden & uiterwaarden

Waar Rheinhessen het water ontmoet

Langs de noordelijke en oostelijke rand van Rheinhessen vormt de Rijn een landschap dat duidelijk verschilt van de open wijngaarden en glooiende heuvels in het binnenland. Tussen de brede rivier, Rijneilanden, ooibossen en rustige oevers laat Rheinhessen zich van een verrassend waterrijke kant zien.

Vooral de overgangen tussen land en water zijn bijzonder. Eilanden, nevengeulen en uiterwaarden bieden waardevolle leefgebieden voor planten en dieren en zijn tegelijkertijd mooie plekken om te wandelen, fietsen, vogels te observeren of gewoon even aan de Rijn te ontspannen.

Rijneilanden & uiterwaarden Water, oevers en ooibossen vormen samen afwisselende en natuurlijke landschappen.

Weidse uitzichten aan het water Aan de Rijn toont Rheinhessen een andere kant, met brede horizonten en uitzicht over rivier en eilanden.

Natuur in beweging De rivier vormt zijn omgeving voortdurend opnieuw en maakt het Rijnlandschap tot een dynamische natuurwereld.

Uitzicht vanaf de Rochusberg over de Rijn en de uiterwaarden, © CC BY 4.0 MOCANOX GbR

De Rijn – levensader en natuurgebied

Van Bingen en Mainz tot het zuiden van Rheinhessen behoort de Rijn tot de bepalende landschapselementen van de regio. De rivier is echter veel meer dan een belangrijke vaarweg: Rijneilanden, ooibossen, oeverweiden en natuurlijke rivieroevers zorgen steeds opnieuw voor verrassende natuurbelevenissen.

De overgang tussen land en water is bijzonder mooi te voet of met de fiets te ontdekken. Soms reikt het uitzicht ver over de rivier, op andere plaatsen voeren paden direct langs het water of langs groene Rijneilanden.

Ontdek de Rijn

Rijn, oude rivierarmen & meren

Waterlandschappen in Rheinhessen

De brede Rijn, groene riviereilanden, rustige oude rivierarmen en verrassende zwemmeren: ontdek de blauwe kant van Rheinhessen.

Zwemmen & ontspannen

Zomer aan de Altrhein

Tussen voormalige Rijnarmen en uitgestrekte wateroppervlakken laat Rheinhessen in de zomer een kant zien die veel bezoekers hier niet verwachten: zandstranden, zwemmeren en ontspannen uren aan het water. Twee mooie bestemmingen liggen rond Eich en Gimbsheim.

Gimbsheim

Pfarrwiesensee

Water, strand en volop ruimte om te ontspannen: de Pfarrwiesensee bij Gimbsheim is een geliefde plek om te zwemmen in het zuiden van Rheinhessen. Op warme zomerdagen ontstaat hier een heerlijk vakantiegevoel midden in de regio.

Ontdek de Pfarrwiesensee

Eich

Altrheinsee

De Altrheinsee bij Eich combineert uitgestrekt water en zandstrand met het bijzondere landschap van de oude Rijnarmen. Een mooie plek voor een zomerdag aan het water en tegelijk een verrassend contrast met de wijngaarden en glooiende heuvels van Rheinhessen.

Ontdek de Altrheinsee

Tip: Controleer voor het zwemmen de actuele informatie over het badseizoen, de waterkwaliteit en eventuele beperkingen op de betreffende bestemmingspagina.

Oerzee & aardgeschiedenis

Waar nu wijnranken groeien, golfde ooit de zee

Bijna niet voor te stellen: ongeveer 30 miljoen jaar geleden lag het Mainzer Becken onder een subtropische zee. Waar nu wijngaarden, akkers en dorpen liggen, bevonden zich toen kustlijnen, baaien en eilanden. Fossielen, gesteentelagen en oude brandingskliffen vertellen nog altijd over dit compleet andere landschap.

Op de Kustpaden van Rheinhessen en het Strandpad van de Zintuigen is deze aardgeschiedenis bijzonder goed te ontdekken – een tijdreis die je gewoon kunt wandelen.

Tijdreis te voet

Kustpaden van Rheinhessen

Drie rondwandelingen voeren naar de sporen van het voormalige kustlandschap. Rond Weinheim, Flonheim en Siefersheim, Wöllstein en Neu-Bamberg zijn oude kustlijnen, fossielvindplaatsen en geologische bijzonderheden direct in het landschap te ontdekken.

Bijzonder: Elke route vertelt een ander hoofdstuk uit de geologische geschiedenis van Rheinhessen.

Ontdek de kustpaden

1,6 km aardgeschiedenis

Strandpad van de Zintuigen

Een strand midden in Rheinhessen? Rond Eckelsheim liep ooit daadwerkelijk een zeekust. Op het 1,6 kilometer lange Strandpad van de Zintuigen wordt de ontwikkeling van dit voormalige kustlandschap op een speelse en zintuiglijke manier beleefbaar.

Tip: Het ongeveer 30 miljoen jaar oude brandingsklif van Eckelsheim vormt een fascinerend onderdeel van de geologische geschiedenis van dit landschap.

Ontdek het Strandpad van de Zintuigen

Duinen, steppe & zeldzame planten

Mainzer Sand – een stukje steppe aan de rand van de stad

Zandige bodems, open dennenbos, droge graslanden en een plantenwereld die je midden in Rheinhessen nauwelijks zou verwachten: Mainzer Sand behoort tot de meest bijzondere natuurgebieden van de regio.

De droge, voedselarme bodem biedt leefruimte aan zeldzame en sterk gespecialiseerde planten en dieren. Sommige soorten doen eerder denken aan de steppelandschappen van Zuidoost-Europa dan aan het groene Rheinhessen.

Via gemarkeerde wandelpaden is dit bijzondere landschap te voet te ontdekken. Vooral in het voorjaar en de vroege zomer is de flora indrukwekkend, maar ook in het warme avondlicht heeft Mainzer Sand een heel eigen sfeer.

Blijf op de gemarkeerde paden: Mainzer Sand is een bijzonder kwetsbaar natuurgebied. Veel planten en dieren zijn zeldzaam of beschermd. De gemarkeerde routes maken het mogelijk om van het landschap te genieten zonder de gevoelige leefgebieden te verstoren.

Ontdek Mainzer Sand

Zandig steppelandschap in Mainzer Sand in het warme avondlicht

Bijzondere natuurtip

En dan zijn er natuurlijk nog de glooiende heuvels

Weidse uitzichten horen bij Rheinhessen

Tussen rotsen, heide, holle wegen, de Rijn en voormalige zeekusten blijft één landschap onmiskenbaar Rheinhessen: de zachte, glooiende heuvels. Vanaf veel hooggelegen plekken reikt het uitzicht ver over wijngaarden, dorpen en dalen – soms tot aan de Rijn, de Taunus of ver richting de Pfalz.

Ontdek magische uitzichtpunten Ontdek de Hiwweltouren

Rheinhessen in beweging

1:37 minuut om zin te krijgen in buiten zijn

Wijngaarden, weidse horizonten, rustige wandelpaden en kleine genietmomenten: beleef het landschap van Rheinhessen nog één keer in bewegende beelden.

Zin gekregen in Rheinhessen?

Naar buiten.
Tijd voor een pauze.

Of je nu een weekend weg wilt, een wandelvakantie plant of spontaan eropuit gaat: vind een passende accommodatie en ontdek wat er tijdens je verblijf in Rheinhessen te beleven is.

Boek accommodatie Ontdek evenementen