GaM Das Ingelheimer Steuerwesen

Geschiedenis tijdens de lunchpauze
»Pecunia non olet« – Het belastingstelsel van Ingelheim sinds de 15e eeuw
Korte lezing

»Geld stinkt niet« zou keizer Vespasianus rond 70 n.Chr. woedend hebben gezegd, toen zijn onderdanen herhaaldelijk hadden geklaagd over de door hem ingevoerde latrinebelasting. Officieel was het de bedoeling dat het inzamelen van deze waardevolle, maar niet bepaald welriekende grondstof van de menselijke behoefte het werk van het leerlooiersgilde ten goede zou komen, maar achter de schermen zorgde deze zeer vindingrijke belasting natuurlijk in belangrijke mate voor de toename van de staatsinkomsten.
Het is aangetoond dat belastingen al vijf millennia lang, vooral in oorlogstijd, de belangrijkste inkomstenbron vormen voor de betreffende heersende macht. Tributen, douanerechten, bede, tienden, fronde, rente, schattingen, bijdragen – synoniemen voor de eenvoudigste manier om het vermogen soms op uiterst creatieve wijze te vergroten. De eigenaardigheden van de belastingheffing leidden onder andere tot een baard- en beddenbelasting, een ramen- en deurenbelasting, een jonkvrouwen- en mussenbelasting of ook tot paraplu- en blusemangeld.

Het stadsarchief van Ingelheim bewaart, te beginnen met de geschillenregisters, talrijke documenten over het belastingwezen van Ingelheim van de afgelopen ongeveer 550 jaar. Ga mee op een reis door de tijd naar de Kurpfalz en het tijdperk van Napoleon en luister niet alleen naar de toelichting over het bijna twee eeuwen durende juridische geschil over de wijnbelasting van Ober-Ingelheim, maar bewonder ook de indrukwekkende handfrönerregisters, taxatieboeken of moederrollen – geheel volgens het motto »Geld ruikt altijd lekker, waar het ook vandaan komt!«.

Lezing: Nadine Gerhard M.A., Stadsarchief Ingelheim am Rhein
Telefonische aanmelding tot 10-11-2026 bij het museum / beperkt aantal plaatsen
Toegang: 4,00 € (incl. 1 kopje koffie en 1 zoete verrassing)